محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
227
خلاصة الحكمة ( فارسى )
و همچنين اجزاى درخت آن را چون بجوشانند و بنوشند همين منفعت دارد . « 1 » نظر به اين كه در مداخل قرابادين ، تحفه حكيم مؤمن ، تذكرهء داود انطاكى ، و قانون بوعلى سينا ، و قرابادين صالحى ، اين شربت موجود نبود . به احتمال قوى منظور مؤلف همان بود كه در بالا ذكر شد . شراب نعناع / شراب نعناع مسكدار شراب النعنع : در نفع اقوا از شراب فودنج است ، و در ذيل شراب فودنج ذكر مىشود . « 2 » شراب فودنج شراب فودنج : در ضعف شهوت به سبب حرارت به كار آيد . صنعت آن : بگيرند آب انار ترش معصور با شحم يك جزء و آب پودنهء تازه ، نيم جزء ؛ شكر سفيد به وزن هر دو جزو ؛ همه را يك جا كرده ، بجوشانند و كف آن را كه بر سر آورد ، بگيرند تا ديگر كف نياورد و صافى نموده باز در ديگ سنگى كرده به قوام آورند و به كار برند . « 3 » شراب نعناع مسكدار : شربت نعناع است كه در آن اندكى « مُشك » داخل نموده باشند . شراب ورد / شراب ورد مكرَّر شراب الورد : از صناعت جالينوس است از براى سرماخس ملك صقالبه ، كه او را مرضى بود در كبد از اقسام خلفه ، و آن را دو قسم ساخته : « قابض » و « مسهل » ، و آن را مسمّا كرده به « قراطن » و باقى بود در قرابادين يونانى تا آن كه بعضى مترجمين آن را به عربى درآوردند و بعضى گفته كه شيخ الرئيس آن را از يونانى به عربى نقل كرده .
--> ( 1 ) . همان ، ص 619 . ( 2 ) . همان ، ص 692 . ( 3 ) . همان ، ص 418 .